Kozmetik dünyasında kafalar biraz karışık olabilir. Bir ürünün üzerinde tavşan resmi olması onun tamamen bitkisel olduğu anlamına gelmez. Ya da bitkisel olması hayvanlar üzerinde test edilmediğini kanıtlamaz. Bu iki kavram sıkça birbirine karıştırılır ancak anlamları birbirinden çok farklıdır.
Vegan demek ürünün içinde hiçbir hayvansal madde bulunmaması demektir. Cruelty-free yani zulümsüz ise ürünün geliştirilme aşamasında hiçbir hayvanın zarar görmemesi ve testlerde kullanılmaması anlamına gelir. Şimdi bu kavramların derinine inelim ve mutfakta neler olduğunu inceleyelim.
Kozmetik Ürünlerde Test Süreci Nasıl İlerler?
Bir kremin size ulaşmadan önceki yolculuğu uzundur. Bu yolculukta testlerin nerede yapıldığını bilmek önemlidir. Test süreci genellikle üç aşamada gerçekleşir. Bunlar hammadde aşaması, formül aşaması ve bitmiş ürün aşamasıdır.
Eskiden bu aşamalarda tavşanlar kullanılırdı. Tavşanların gözlerine veya derilerine kimyasallar sürülürdü. Buna Draize Testi denirdi. Ancak bilim çok ilerledi. Artık laboratuvar ortamında yapay insan derisi modelleri üretiliyor. Bu yöntem aslında çok daha güvenilirdir.
Yapılan araştırmalar yapay deri üzerinde yapılan testlerin insan cildinin vereceği tepkiyi %90 oranında doğru tahmin ettiğini gösteriyor. Eski tip hayvan testlerinde bu başarı oranı çok daha düşüktü. Yani teknolojiyi kullanmak hem hayvanları koruyor hem de insan sağlığı için daha net sonuçlar veriyor.
Tedarikçi Kaynaklı Testler Neden Gri Alandır?
Bir marka kendi fabrikasında hayvan deneyi yapmıyor olabilir. Ancak bu marka kremin içine koyduğu malzemeleri başka şirketlerden satın alır. İşte burası biraz karışıktır. Avrupa Birliği yasaları raflardaki bitmiş ürünlerin hayvanlar üzerinde test edilmesini yasaklamıştır. Fakat içerik üreten büyük kimya fabrikaları için durum farklı olabilir.
Bazı güvenlik yasaları fabrika işçilerinin sağlığını korumak adına hammaddelerin test edilmesini zorunlu kılabilir. Buna REACH tüzüğü denir. Bu durumda bir marka iyi niyetli olsa bile satın aldığı hammaddenin geçmişinde hayvan testleri olabilir. Bu yüzden markaların hammadde tedarikçilerini çok sıkı denetlemesi gerekir. Vegan ürün alırken yapılan hatalar arasında bu markaları yeterince araştırmamak sorun yaratabilir.
Üçüncü Taraf Test Nedir ve Neden Problem Yaratır?
Bazı ülkelerin yasaları dışarıdan gelen kozmetik ürünlerin hayvanlar üzerinde test edilmesini zorunlu tutar. Eğer bir marka ürünlerini bu ülkelere satmak isterse testleri kabul etmek zorunda kalır. Marka kendi ülkesinde test yapmaz ama ürünlerini satabilmek için başka bir ülkede bu testlere izin verir veya parasını öder.
Buna üçüncü taraf test denir. Markanın cruelty-free iddiasını geçersiz kılar. Gerçekten zulümsüz bir marka olmak için dünyanın hiçbir yerinde hayvan testlerine izin vermemek gerekir.
Bir Marka Cruelty-Free ve Vegan İddiasını Nasıl İspatlar?
Gerçek kanıt içerik listesinde ve kullanılan teknolojide saklıdır. Hayvansal maddeler yerine bitkisel ve bilimsel alternatifler kullanmak mümkündür. İşte Lucille Cosmetic olarak bizim de tercih ettiğimiz bazı modern çözümler şunlardır.
Kırmızı Böcekler Yerine Mineraller
Kozmetikte sıkça kullanılan kırmızı renk pigmenti aslında ezilmiş böceklerden elde edilir. Buna Karmin denir. Etikette E120 koduyla görebilirsiniz. Vegan formüllerde ise biz bunun yerine bitkilerden elde edilen renkleri veya demir oksit gibi doğal mineralleri kullanırız. Sonuç aynı canlı kırmızılıktır ama hiçbir canlı zarar görmez.
Koyun Yünü Yerine Zeytin Özü
Lanolin adı verilen madde koyunların yününden elde edilen bir yağdır. Cildi nemli tutmak için kullanılır. Ancak günümüzde bitkisel kaynaklar bu işi çok daha iyi yapar. Zeytinden veya şeker kamışından elde edilen bitkisel Skualen maddesi cildi nemlendirme konusunda koyun yünü yağıyla aynı hatta daha iyi performans gösterir. Laboratuvarda işlenen bitkisel yağlar cildin yapısına mükemmel uyum sağlar.
Tavuk Tüyleri Yerine Buğday Proteini
Saç ve cilt bakımında Keratin çok popülerdir. Keratin genellikle tavuk tüylerinden veya hayvan toynaklarından elde edilir. Bilimsel çalışmalar ise hidrolize edilmiş buğday ve soya proteinlerinin saç tellerini onarmada hayvansal keratin kadar etkili olduğunu kanıtlamıştır. Bitkisel proteinler de saçın en derin katmanına kadar inip onarım yapabilir.
Sertifikalar Gerçekten Neyi Kapsar?
Ürünlerin üzerindeki her tavşan resmi resmi bir sertifika değildir. Bazı logolar markanın kendi çizimidir ve denetimden geçmemiştir. Gerçek sertifikalar bağımsız kuruluşlar tarafından verilir. Bu kuruluşlar markanın sadece bitmiş ürününü değil tüm tedarik zincirini denetler.
Sertifika süreci bir fotoğraf çekimi gibi anlık değildir. Sürekli devam eden bir takibi gerektirir. Tedarikçiler değiştiğinde sertifika kuruluşu yeni tedarikçiyi de kontrol etmelidir.
Bir Ürünü Satın Almadan Önce Hangi Soruları Sormalısınız?
Bilinçli bir tüketici olarak alışveriş yaparken vegan cilt bakım ürünlerinde bulunmaması gereken hayvansal içerikleri anlamak için şu soruları sormanız size doğru yolu gösterecektir:
- Marka ürünlerini Çin gibi hayvan testlerinin zorunlu olabildiği pazarlarda satıyor mu?
- Ürünün içeriğinde Karmin, Lanolin veya Keratin gibi hayvansal isimler var mı?
- Markanın kullandığı logolar uluslararası geçerliliği olan bağımsız kurumların logoları mı?
- Marka içeriklerinin kaynağı konusunda şeffaf bilgi veriyor mu?
Konu hakkında daha derinlemesine bilgi almak ve vegan cilt bakımının temellerini öğrenmek isterseniz Vegan Cilt Bakımı Rehberi yazımızı okuyabilirsiniz.
